Dakota PH-PBA krijgt ereplaats in Luchtvaartmuseum Aviodrome

Luchtvaartmuseum Aviodrome onthult op 16 september een bijzondere nieuwe opstelling van de Douglas DC-3 PH-PBA. Het vliegtuig, dat werd ingezet tijdens de Tweede Wereldoorlog en later dienstdeed als regeringsvliegtuig van Prins Bernhard, krijgt daarmee een prominente plek in de vaste expositie van het luchtvaartmuseum.

De afgelopen maanden hebben vele betrokken vrijwilligers hard gewerkt aan een nieuw hoofdstuk voor de PH-PBA. Het resultaat is een opstelling die de twee meest bepalende periodes uit de geschiedenis van het toestel met elkaar verbindt. De ene zijde laat de militaire uitvoering zien zoals ingezet tijdens Operatie Market Garden in 1944. De andere zijde verwijst naar de periode na de oorlog, waarin de PBA onder andere dienstdeed als Nederlands regeringsvliegtuig.

General manager Roy Ymker: "De PBA is veel meer dan een vliegtuig. Het is een tastbare getuige van belangrijke momenten uit onze geschiedenis. Van de strijd om vrijheid tijdens de Tweede Wereldoorlog tot de wederopbouw van Nederland en de ontwikkeling van de burgerluchtvaart. Met deze presentatie zorgen we ervoor dat bezoekers het toestel kunnen bewonderen én de verhalen erachter ontdekken." 

Rijke historie
Het vliegtuig wordt in 1944 gebouwd als militaire C-47 Skytrain voor de Amerikaanse luchtmacht. Het toestel neemt deel aan belangrijke geallieerde operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog, waaronder D-Day in Normandië in juni 1944 en Operatie Market Garden in september van dat jaar. Het vliegtuig wordt hierbij onder andere ingezet voor het droppen van parachutisten en het slepen van andere vliegtuigen. Hiermee speelt het een belangrijke rol bij de bevrijding van ons land. 

Na de oorlog begint voor het toestel een tweede leven. Dankzij Prins Bernhard en met de registratie PH-PBA vliegt het toestel nog verschillende jaren als eerste regeringsvliegtuig van Nederland. Als de overheid overstapt naar een Fokker F.27 breekt in 1961 weer een nieuwe fase aan: dit keer als meetvliegtuig voor de Rijksluchtvaartdienst.

In 1975 koopt Luchtvaartmuseum Aviodome het vliegtuig van Domeinen en maakt het 21 jaar deel uit van de collectie van het museum, destijds nog gevestigd op Schiphol. Na een restauratie in Engeland vliegt de PBA vanaf 1998 voor de Dutch Dakota Association (DDA). Als deze stichting haar activiteiten in 2024 beëindigt, keert het toestel terug naar Aviodrome, waar het nu opnieuw is opgenomen in de vaste collectie. Hierdoor blijven de unieke verhalen van het vliegtuig in Nederland behouden voor toekomstige generaties.

Verhalen van mensen centraal
In september zal het toestel officieel in deze nieuwe rol worden ingewijd. Bij deze  opening is er aandacht voor de mensen die deel uitmaken van het verhaal van de PBA. Daarom zijn familieleden uitgenodigd van personen die verbonden waren aan de inzet van het toestel tijdens Operatie Market Garden en de periode waarin het dienstdeed als regeringsvliegtuig.

"Wat deze expositie bijzonder maakt, zijn de persoonlijke verhalen. De geschiedenis van de PBA gaat niet alleen over een vliegtuig, maar ook over de mensen die ermee vlogen, werkten en bijzondere gebeurtenissen meemaakten. Door aanwezigheid van diverse familieleden bij de opening, komt die geschiedenis op een persoonlijke en betekenisvolle manier tot leven," zegt Ymker.